AI in de zorg: minder administratie, meer tijd voor de patiënt
AI levert de meeste winst op in het werk rondom de patiënt of cliënt: aanmeldingen verwerken, gegevens overzetten tussen systemen, accounts en roosters regelen, dossiers samenvatten. Daar zit veel handwerk en zijn de risico's goed te beheersen. Voorwaarde is dat je vooraf regelt welke gegevens de AI ziet, waar een mens beslist en hoe je dat aantoont onder de AVG en de AI Act.
In de zorg is een fout duurder dan elders. Een verkeerd overgenomen allergie of een vergeten account is geen ongemak, maar een risico. De vraag is dus niet alleen wat AI kan, maar of je het kunt uitleggen aan je cliënten, je functionaris gegevensbescherming en de toezichthouder.
Waar AI in de zorg tijd wint
| Proces | Wat een AI-agent of koppeling doet |
|---|---|
| Aanmeldingen en intake | Leest mails en formulieren, haalt de gegevens eruit en zet ze klaar in het juiste systeem. Een medewerker controleert en bevestigt. |
| Gegevens tussen systemen | Houdt het cliëntsysteem, HR, planning en boekhouding gelijk, zodat niemand dezelfde gegevens twee keer invoert. |
| Medewerkers in en uit dienst | Maakt accounts, rollen en licenties aan zodra iemand in het HR-systeem staat, en zet ze weer uit bij vertrek. |
| Declaraties en facturen | Verzamelt wat gedeclareerd moet worden, controleert op ontbrekende gegevens en zet het klaar voor verwerking. |
| Dossiers samenvatten | Zet de belangrijkste gegevens bovenaan, met bij elk gegeven de bron en de datum, zodat een zorgverlener snel kan beslissen. |
| Documenten controleren | Toetst een dossier of formulier aan een norm en wijst aan wat ontbreekt. |
Wat we al bouwden
Evidensia: 300 klinieken centraal beheerd
Voor Evidensia, Europa's grootste dierenzorggroep, bouwen we sinds 2022. Prijzen, nieuwe medewerkers, rollen en Microsoft-licenties gingen per kliniek met de hand. Nu gaan ze met één upload naar alle klinieken, via koppelingen met AFAS, Microsoft en het praktijksysteem Animana.
| Resultaat | Wat het betekent |
|---|---|
| 10 miljoen+ mutaties per jaar | Automatisch uitgevoerd door meer dan 100 robotflows. |
| 83.000 uur per jaar bespaard | Werk dat eerder per kliniek met de hand ging. |
| 99,9% uptime | Het werk loopt ook 's nachts, in het weekend en op feestdagen. |
Het gaat om dierenzorg, maar het werk lijkt sterk op dat in de zorg voor mensen: veel locaties, veel systemen en weinig tijd.
openEHR: patiëntgegevens over de grens
We hebben gewerkt met openEHR, de open standaard waarin zorggegevens los van een applicatie worden vastgelegd. In de openEHR-case bouwden we als praktijkopdracht een werkend prototype op een echt openEHR-platform, met alleen synthetische patiëntgegevens. Een arts ziet daarin binnen een minuut de allergieën en medicatie van een buitenlandse patiënt.
Wat we daaruit meenemen naar elk zorgproject:
- Bij elk gegeven de bron. Code, bron en datum staan erbij, zodat een zorgverlener kan controleren waar het vandaan komt.
- Leeg is niet nee. "Geen allergie bekend" is een vastgelegde bevinding. Een ontbrekend gegeven tonen we als risico, niet als wit vlak.
- Oude gegevens melden zichzelf. Een labuitslag van meer dan drie maanden oud krijgt een waarschuwing.
- Werkt ook zonder AI. Valt het model weg, dan draait de samenvatting op vaste regels verder.
- Bouw op de gegevens, niet op één applicatie. Het prototype draaide op twee verschillende openEHR-platformen, en overstappen raakte de schermen niet.
Hoe we het aanpakken
We beginnen bij het proces en de mensen die het werk doen, niet bij een tool. Soms is de uitkomst dat een koppeling genoeg is en er geen AI nodig is. Gaan we wel bouwen, dan leggen we eerst samen vast:
| Afspraak | Waarom |
|---|---|
| Welke gegevens de agent mag zien | Alleen wat nodig is voor zijn taak, en niet meer. |
| Wat hij zelf doet en wat naar een mens gaat | De agent bereidt voor, een medewerker beslist bij de belangrijke keuzes. |
| Wat er gebeurt bij twijfel | Twijfel gaat altijd naar een mens, nooit stilzwijgend door. |
| Waar de verwerking plaatsvindt en met welk model | Zodat het past bij je contracten en verwerkersovereenkomsten. Dat kan ook een eigen LLM-omgeving zijn. |
| Hoe we meten | Wat de agent afhandelt, wat hij doorstuurt en waar hij ernaast zit. |
Elke agent krijgt een audittrail: wie deed wat, wanneer en met welk model. Elke wijziging in de code gaat langs een securityscan en een menselijke reviewer. SOWEDO is ISO 27001-gecertificeerd.
Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens, met strengere regels onder de AVG. Met de Governancescan brengen we in kaart welke gegevens waar worden verwerkt en met welk model. Je krijgt een risicoregister met per risico een maatregel en een eigenaar, de basis voor je DPIA en een AI-register.
Waar je op let bij AI in de zorg
Of je nu met ons werkt of met een andere partij, deze vragen stel je altijd:
- Waar worden de gegevens verwerkt? In welk land, bij welke partij en met welk model.
- Kun je achteraf zien wat de AI deed? Zonder logging kun je een fout niet uitleggen.
- Waar beslist een mens? Dat hoort vast te liggen voordat er gebouwd wordt.
- Wat gebeurt er als de AI uitvalt? Het werk moet door kunnen.
- Zit je vast aan de leverancier? Je gegevens en je proces horen van jou te blijven.
De AI Act in de zorg
De AI Act stelt eisen afhankelijk van het risico. AI die administratief werk overneemt, valt meestal in een lagere risicoklasse. AI die meebeslist over diagnose of behandeling kan onder de strengste regels vallen. Het verschil zit in waarvoor je de AI gebruikt. Lees ook wat de AI Act betekent voor het mkb en AI en de AVG.
Zo begin je
- Kies één proces. Het proces dat elke week de meeste uren of fouten kost, levert het snelst iets op.
- Zie het eerst. Met ProcesPreview krijg je binnen 24 uur een gratis video van wat AI voor dat proces kan doen.
- Toets en reken door. Met de Governancescan weet je wat mag, met de Processcan wat het oplevert.
- Bouw klein en breid uit. Eén agent of één koppeling, op de systemen die je al hebt. Met Care blijft het daarna veilig en actueel.
Lees ook beginnen met een AI-agent en systemen koppelen.
Veelgestelde vragen
Wat kan AI doen in de zorg?
De meeste winst zit in het werk rondom de patiënt: aanmeldingen verwerken, gegevens overzetten tussen systemen, accounts en roosters regelen, dossiers samenvatten en declaraties voorbereiden. Zo houden zorgmedewerkers meer tijd over voor cliënten en patiënten.
Mag je patiëntgegevens gebruiken in AI?
Ja, als je het goed regelt. Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens onder de AVG. Je beperkt de toegang tot wat nodig is, logt elke inzage, legt vast waar de gegevens worden verwerkt en doet waar nodig een DPIA.
Valt AI in de zorg onder de AI Act?
Dat hangt af van waarvoor je het gebruikt. AI voor administratief werk valt meestal in een lagere risicoklasse. AI die meebeslist over diagnose of behandeling kan onder strengere regels vallen.
Hebben jullie ervaring met openEHR?
Ja. In de openEHR-case bouwden we een werkend prototype op een echt openEHR-platform, waarin gegevens uit zes openEHR-templates één Europese patiëntsamenvatting worden.
Moeten we onze huidige systemen vervangen?
Nee. Een agent of koppeling werkt met de systemen die je al hebt, zoals je cliëntsysteem, HR-systeem en Microsoft 365.
Is SOWEDO ISO 27001-gecertificeerd?
Ja, met vaste reactietijden en rapportage, ook na livegang.
Zie eerst wat AI voor jouw proces doet.
Gratis, binnen 24 uur, als video in je mailbox.